Asgari ücret sisteminde değişikliğe gidilmesine yönelik alternatif formüller ekonomi yönetiminin gündemindeki başlıklar arasında yer alıyor. Değerlendirilen seçenekler arasında, sektörlerin maliyet yapısı ile şehirlerin ekonomik koşullarını esas alan bölgesel ve sektörel asgari ücret modeli öne çıkıyor. Çalışmaların hazırlık aşamasında olduğu, uygulamaya ilişkin herhangi bir nihai kararın ise henüz alınmadığı belirtiliyor.
FARKLI SEKTÖRE FARKLI ÜCRET
Hazırlanan senaryolarda, iş gücü piyasasının ihtiyaçları ve ekonomik dengeler dikkate alınıyor. Özellikle üretim maliyetlerinin sektörlere göre değişmesi ve yaşam giderlerinin bölgelere göre farklılık göstermesi nedeniyle tek tip ücret uygulaması yerine daha esnek bir sistemin uygulanabilirliği inceleniyor.
Yeni modelle birlikte hem çalışanların satın alma gücünün korunması hem de işletmelerin maliyet baskısının azaltılarak üretim ve istihdamın desteklenmesi amaçlanıyor.
SOSYAL TARAFLARIN GÖRÜŞÜ ALINACAK
Olası bir düzenleme öncesinde işçi ve işveren kesiminin görüşlerinin alınması planlanıyor. Düzenleme hazırlanırken çalışanların hak kaybına uğramaması, işverenlerin ise faaliyetlerini sürdürülebilir şekilde devam ettirebilmesi temel öncelikler arasında yer alacak.
Çalışmalar tamamlandıktan sonra ekonomi yönetimi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile ilgili kurumların değerlendirmeleri doğrultusunda izlenecek yol haritasını belirleyecek. Düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde uygulamanın kapsamı, geçiş süreci ve denetim mekanizmaları da ayrıca netleştirilecek.
ÜLKEDEN ÜLKEYE DEĞİŞİYOR
Yeni modele ilişkin hazırlık sürecinde yalnızca Türkiye’nin ekonomik verileri değil, farklı ülkelerde uygulanan ücret sistemleri de inceleniyor. Amaç, Türkiye’nin ekonomik yapısına ve iş gücü piyasasına en uygun yöntemin belirlenmesi.
Sabah’ın haberine göre dünyada birçok ülkede asgari ücret uygulamaları farklılık gösteriyor.
Almanya’da tek bir yasal asgari ücret bulunuyor. Bunun yanında toplu iş sözleşmeleriyle bazı sektörlerde yüksek asgari ücret uygulanabiliyor.
İtalya’da ise yasal bir ulusal asgari ücret yok. Ücretler sektör bazlı toplu iş sözleşmeleriyle belirleniyor.
Avusturya’da da İtalya gibi ücretler çoğunlukla sektörlere göre toplu sözleşmelerle düzenleniyor.
Belçika’da ise ulusal taban ücretinin yanı sıra birçok sektörde daha yüksek ücret seviyeleri toplu sözleşmelerle belirleniyor.
AMERİKA’DAKİ UYGULAMA
Meksika’da asgari ücret bakımından farklı ücret bölgelerine ayrılmış durumda. Bazı sınır bölgelerinde daha yüksek asgari ücret uygulanıyor.
ABD’de ise federal asgari ücret bulunmasına rağmen eyaletler ve hatta bazı şehirler daha yüksek asgari ücret belirleyebiliyor. Ayrıca bazı sektörlerde farklı ücret kuralları uygulanabiliyor.
HER EYALETTE FARKLI ÜCRET UYGULAYAN ÜLKELER
Kanada’da asgari ücret eyaletlerdeki yaşama göre değişiyor. Ontario, British Columbia ve Alberta gibi eyaletlerin farklı asgari ücretleri bulunuyor.
Japonya’da ise asgari ücret 47 idari birimin her biri için ayrı belirleniyor. Tokyo en yüksek, kırsal bölgeler ise daha düşük asgari ücrete sahip.
Çin’deki eyaletlerde ve büyük şehirlersw kendi ekonomik koşullarına göre farklı asgari ücretler uygulanıyor.
Son olarak Hindistan’da eyaletler ve bazı sektörler bazında farklı asgari ücret uygulaması bulunuyor.
HENÜZ KESİNLEŞMİŞ BİR KARAR YOK
Yetkililer, yürütülen çalışmaların değerlendirme aşamasında olduğunu ve şu an için sektörel ya da bölgesel asgari ücret uygulamasına ilişkin kesinleşmiş bir karar bulunmadığını vurguluyor. Hazırlıkların, çalışan refahı ile üretim ve istihdam arasında sürdürülebilir bir denge oluşturacak en uygun modelin belirlenmesine yönelik olduğu ifade ediliyor.
